Differenze tra le versioni di "Sècia"

25 byte aggiunti ,  13 anni fa
m
nessun oggetto della modifica
m
m
 
{{CASSETTO|ARZ|Sècia}}
Al '''Sècia''' l'è un fióm impurtânt ed l’Êlta Itâlia c’alch’al córrcór per la grân pêrta in[[ Emélia-RumàgnaRumâgna]] e, ind al pès finêl, in Lûmbardeja[[Lumbardéia]]. <br>
L'èé per lunghésalunghèsa (172 km), bacîn e purtêda mèdia (42 mc/sec), al principêl fiôm, a dréta, ch’elch’al va a dêr ind al [[Po]] dôp al [[Tanêr]].<br>
Al bacîn (lèreghlêregh 2.292 km²) l'è ‘na curiositèecuriositê perché l'è cumpâgn, cme destèisa, a cól dal [[Panêr]].
 
== Al côrs dal fiôm ==
Al nâs dal' Êlp ed ''Succiso'' inséma a l’ ''Apenèin'' toschtôsch-emiliân in [[pruvîncia ed [[Rèz]] Emélia, mìa luntân dal pâs dal '' Sréj''; al và vêrs mezanôt e, a partîr da la zûnta dal’dal j acqui di turèint Dôl e Dragòun (c’al sucêd atâch a ''Srédel''), al cumîncia a sgnêr i cunfîn tr’al pruvînci ed Réz[[Rèz]] e [[Mòdna]]. <br>
Al rîva pó ind la Pianûra Padâna atâch a [[Sasôl]] [[pruvèinza ed Mòdna|pruvîncia ed Mòdna]], al mêt insém a l’ j acqui dal Ternêr[[Tresnêr]] atâch a [[Rubēra]], e al pâsa d’aréint a la zôna ôvest 'dla sitê ed [[Mòdna]].<br>
D’ed ché al ralèinta e al cór a besabōga lounghlòungh un lèt quacèequacê d’êrsen, al bâgna al cmuncomûn ed [[Cuncôrdia]] e dôp al fà al ingréssingrés, ind la pêrt finêla dal côrs, in LûmbardejaLumbardéia.<br>
Ché al bâgna Quistèl e al và pó a dêr ind al Po apèina ûn pô a mezdé ed MantvaMântva a Mirasôl ed Sân Bendèt Po, atâch al pôst in dō al Mîncio al và a finîr int al Po.
 
== La purtêda dal’dal j acqui ==
Cme tót i côrs d'âcvua dal nôstri muntâgni al Sècia al pâsa dal grângrând sót d’ istèeistê a grôsi pîni in premavèira e mâsma in avtûn.<br>
In cunfrûnt a ch’j éter fiôm dal nôstri muntâgni che vân a dêr in dal Po as fà nutêr pr ‘al sô purtêdi bundânti in premavèira (qualitèequalitê cumpâgn al Panêr) grâsia a gl’l’ j impurtânti anvêdi che vînen zò, per grân pêrt dled l 'ân, ind la zôna in dō al nâs.<br>
Al vôda, in dōve a gh’ègh’é al sbòch ,42 mc/sec ed purtêda, la pió êlta (tgnû fôra al Tanêr) tra i fióm ed dréta che vân a dêr ind al Po.<br>
Al sô pîni avtunêli, in mâsma prepotèinti e lidgôsi (che, in chês fôra dal nurmêl, pōlen rivêr ânca a grandèsi d’ed sôver a i 2.000 mc/sec.), vînen in pêrta controlêdi ind al pcòun préma ed Mòdna da ûn complichèecomplichê sistèma ed câsi de slerêgh.
 
== I turèint che vân a dêr ind al Sècia ==
* La Fôsa
 
== CuriositèeCuriositê ==
Al côrs a mezanōt dlaed la via[[Via Emélia]] l’à patî dimóndi cambiaméint: as péinsa che in epóca rumâna al pasés pió a sira d’incô fîn a Cavés, pô al cambiêva diresiòun a la brósca a matéina e l’andêva a fînir ind al Po a Bundèin. Cun i lavôr purtèepurtê avanti dal 1288 al 1360 l’è stê ublighèeublighê ind al lèt dal dè d’incô, atravêrs un pât fr’al sitèesitê ed [[Pèrma]], Rèz, Mòdna, Mantva[[Mântva]] e [[Frêra]] l’é stê dèe, in virtó ed còsta lêansa, al nòm al paèispaèiş ed Cuncôrdia inséma al Sècia c’asch’a’s câta gióst inséma al Sècia.<br>
 
Al sô nóm latèin lèe ''Sicla'', e l'é curiôs nutêr che l'è maschîl pr’ i arsân (al Sècia) e feminîl pr’ i mudnêsmudnèiş (la Sècia).
{{FINE_CASSETTO}}
 
 
{{CASSETTO|MUD|Sáccia}}
3 831

contributi