Joseph von Fraunhofer: differenze tra le versioni

m
giustadèini
mNessun oggetto della modifica
m (giustadèini)
 
 
'''Joseph von Fraunhofer''' ([[Straubing]], [[6 ed mèrz|6 ed mèrs]] 1787 – [[Mònag 'd Bavéra|MônacMòneg ed BavēraBavéra]], 7 ed śùgn 1826) l'l è stê un'n fìsicfìśic e astrônumastrònum [[Germâgna|tudèsc]].
 
== Biugrafìa ==
DòpDôp ed n'n infànsia tribulèda e d' ès'r' arméśarmêś òrfensàinsa dji genitôrgenitōr, al Fraunhofer al cuntinuèva a imparèr al mistérmistēr dal pèder, ch' l' éraìva stēfabrichê fabricànt eddi [[Vêder|vēder]], andènd a fèr l' aprendìsta in 'na fàbrica ed'd spèc'spèć. Al gh' la cavèva ancaanc d' andèr a studièr intin d' l'dl Istitût ed Mecànica ''Reichenbach, Utzschneider & Liebherr'', a MônacMòneg ed BavēraBavéra, in dùindû ji vlìvenvliven fabrichèr djdi strumèint d'd [[astrunumìa]] e d'd [[geodeśìa]].
 
[[File:MUC Ruhmeshalle 46 Ios. v. Fraunhofer Optiker.jpg|185px|thumb|right|Al bùst dal Fraunhofer dèinterdàinter l'l IstitùtIstitût ed MônacMòneg ed BavēraBavéra]]
Dòp ed 'n infànsia tribulèda e d' ès'r' arméś òrfen dj genitôr, al cuntinuèva a imparèr al mistér dal pèder, ch' l' éra stē fabricànt ed [[Vêder|vēder]], andènd a fèr l' aprendìsta in 'na fàbrica ed spèc'. Al gh' la cavèva anca d' andèr a studièr int d' l' Istitût ed Mecànica Reichenbach, Utzschneider & Liebherr, a Mônac ed Bavēra, in dù j vlìven fabrichèr dj strumèint d' [[astrunumìa]] e d' [[geodeśìa]].
 
In'D djlùng àna 'l tèimp al mitìvaFraunhofer aal puntstrulghèva sèimpersàimper djdi nôvnōv istrumèinte-strumèint ed precisiòun per sernìr e perfesionèr ji pasag'pasaǵ e i spèc'spèć ed la lùślûś a travérs ji vēder, in manéra da psér costruìr dal lèinti dimòndi nôvinóvi prp'r al tèimp e ch'i j srèvens'rèven servìdi prp'r ji stùdi intin susìm'a la luślûś.
[[File:MUC Ruhmeshalle 46 Ios. v. Fraunhofer Optiker.jpg|185px|thumb|right|Al bùst dal Fraunhofer dèinter l' Istitùt ed Mônac ed Bavēra]]
 
In dal 1814 al Fraunhofer al catèva ji ràg'ràǵ ch'i j pòrtenporten al nòm in dal [[spèter]] solèrsolêr. L'L ànan dòpdôp l'l invintèva al [[spetroscòpi]].
In dj àn al mitìva a punt sèimper dj nôv istrumèint ed precisiòun per sernìr e perfesionèr j pasag' e i spèc' ed la lùś a travérs j vēder, in manéra da psér costruìr dal lèinti dimòndi nôvi pr' al tèimp e ch' j srèven servìdi pr' j sô stùdi int su la luś.
GrâsiGrasi al invensiòun e ajai stùdi, ji gh' dèven, in dal 1822, 'l' insegnamèint ed FìsicaFìśica intin ddl' l' AcadémiaAcadèmia bavaréś dal SiènsiSièinsi, pò al tìtul nubilièrnobiliêr e incòri la sitadinànsa unoràriaonorària ed MônacMóneg.
 
Fraunhofer al murîvamurìva in dal 1826 a 39 ànan ed [[tuberculôśtuberculōś pulmonèrpolmonêr]], mo anca fòrsiforsi tùt ch'i j vapôrvapōr ed metajmetal peśànt inaléinalê per costruìrcustruìr ji vēder (cùmc'm' a sucedîvasucedìva anca ai coléga) ji îvenìven 'na mànmàṅ a la malatìa. JI gh'l dèven sepoltûrasuplìven in dl' ''Alter Münchner Südfriedhof'' (l' antîghantìgh simitéri sud ed MônacMóneg).
In dal 1814 Fraunhofer al catèva j ràg' ch' j pòrten al sô nòm in dal [[spèter]] solèr. L' àn dòp l' invintèva al [[spetroscòpi]].
Grâsi al sô invensiòun e aj sô stùdi, j gh' dèven, in dal 1822, l' insegnamèint ed Fìsica int d' l' Académia bavaréś dal Siènsi, pò al tìtul nubilièr e incòri la sitadinànsa unorària ed Mônac.
 
A la memòria l' è stèda intitulèda la ''Fraunhofer-Gesellschaft'', ch' l' è la piòpiù gràndagranda urganiśasiòunorganiśasiòun par la sièinsa aplichèda in EurôpaEuròpa, presèintapreśèinta anca in Itâglia culcol nòm ''Fraunhofer Italia Research'' a Bulsàn (it: Bolzano)[[Bolsàṅ]].<ref>Vèd al comunichē 'd stàmpa: http://www.fraunhofer.de/en/press/research-news/2009/12/fraunhofer-italy.jsp</ref>
Fraunhofer al murîva in dal 1826 a 39 àn ed [[tuberculôś pulmonèr]], mo anca fòrsi tùt ch' j vapôr ed metaj peśànt inalé per costruìr j vēder (cùm' a sucedîva anca ai sô coléga) j îven dé 'na màn a la malatìa. J gh' dèven sepoltûra in dl' Alter Münchner Südfriedhof (l' antîgh simitéri sud ed Mônac).
 
A la sô memòria l' è stèda intitulèda la Fraunhofer-Gesellschaft, ch' l' è la piò grànda urganiśasiòun par la sièinsa aplichèda in Eurôpa, presèinta anca in Itâglia cul nòm Fraunhofer Italia Research a Bulsàn (it: Bolzano).<ref>Vèd al comunichē 'd stàmpa: http://www.fraunhofer.de/en/press/research-news/2009/12/fraunhofer-italy.jsp</ref>
 
==Nòti==
}}
 
[[Categoria:SCIENZE|von Fraunhofer Joseph]]
26 307

contributi