Differenze tra le versioni di "Novecento"

m
nessun oggetto della modifica
m (Bot: Migrating 21 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q124697 (translate me))
m
Da baghét ''Olmo'', cun al sò caràtar arvèrs e sèmpar prònt a dir dal parulàsi, al dvénta amìg 'd ''Alfredo'' anc se chi lò al fà part dla famìja di padròṅ. Qvést chè pò al gh'à anc un bèl rapòrt cun sò nunòṅ, ch'al gh inséggna a druàr al sćiòp, e minga tant cun sò pàdar ch'al pénsa sōl a i bèsi. Un dè al vèć ''Berlinghieri'' al decìd ad tōr-'s la vita, impicànd-as in na stala cun dal cadéni in mèś a 'l sò vachi, quànd vilî al s rénd cònt 'd n èsar più bòṅ a far quél ch'al fava na vòlta: al fà fadìga a giràr, a dar di órdan a i sò cuntadèṅ, a tgnir-'s in a mènt al ròbi e p'r avér al mâl dal lumàghi adòs. ''Giovanni'' al s in prufìta faghénd butàr śò lè par lè un testamènt a 'l nudàr ch'al gh lasa incòsa a lò e sōl un vitalìsi ad 5.000 franc a 'l méś a sò fradèl.
 
Quànd a vèṅ na timpèsta ch'la s pòrta via mità dal [[Furmintòun|furmintòṅ]], ''Giovanni'' al fà savér a i sò cuntadèṅ ch'a gh darà mità dal stipéndi. Òṅ 'd qui lè, dit „Al muntanàr“, par prutèsta al s taja via n'urécia. In séguit i lavuradōr i tàcan a tgnir a drē a ''La Lega'', n'urganiśasiòṅ sindacàla ch'la difénd i sò dirìt, e i daṅ vita a 'n siòpar ch'al mét in śnòć i camp méntar ninsòṅ al munś al [[Vaca|vachi]] e i padròṅ i èṅ custrét a 'ndàr a tōr al lat in sità e pò a pagàr di crumìr e andàr anca lōr a lauràr la tèra. A stanta-tri an ''Leo Dalcò'' ([[Sterling Hayden]]), al nunòṅ 'd ''Olmo'', al gh la cava a védar un padròṅ lauràr ma 'l è 'l ùltim quèl ch'al pasa p'r i sò òć parchè al mōr mént'r al pònsa sóta 'n [[àrbul]].
 
I pas'n i an e ''Olmo'' al tórna in dal pudēr dòp avér fat la [[Prémma guèra mundièl|Prima guèra mundiàla]] e al cgnós la mistra ''Anita Furlan'' ([[Stefania Sandrelli]]), na dóna ad [[Veróna]] ch'l'à pardû la sò famìja e ch'l'inséggna in na cà dal pòpul. I dū i dvéntan muróś. Al padròṅ ''Giovanni'' 'l à in cal méntar cumprâ di machinàri e numinâ cuma fatōr al fasìsta ''Attila Melanchini'' ([[Donald Sutherland]]). Par la fèsta ad [[San Martèṅ]] soquànt di sò cuntadèṅ sucialìsta i pèrdan la cà ma ''Oreste'' ([[Odoardo Dall'Aglio]]), ch'al gh'iva incóra 'n an ad cuntràt, al n gh la cava minga a mandàr śò anc cal ròsp lè e 'l al siga a vóś élta in dialét: «Gnanc al Papa, gnanc Geśù Crist i m purtaràṅ via da cla cà chè parchè mè 'l è quarànt'an ch'a stag chè dèntar, l'è óra ad finìr-la!». Cal dóni i tàc'n a cantàr "La Lega" mént'r i óm, par difénd'r-i da 'l [[Camìśi Négri]] a [[cavàl]], ch'i èṅ drē a rivàr par butàr-al fóra ad cà, i ciàpan di spròc in maṅ e i suldâ i èṅ custrét a mulàr 'l òs.
22 606

contributi