Differenze tra le versioni di "Novecento"

1 321 byte aggiunti ,  8 anni fa
nessun oggetto della modifica
 
== Sunt ==
 
=== At prim ===
 
In dal dè dla mòrt ad [[Giuseppe Verdi]] (27 ad Śnar dal 1901), in dal pudēr dal vèć padròṅ ''Berlinghieri'' ([[Burt Lancaster]]) ch'al gh'à in dal Parmśàṅ, i nàsan al sò anvō ''Alfredo'' ([[Paolo Pavesi]] e [[Robert De Niro]]), ch'al pòrta al nóm cumpàgn dal suo, e ''Olmo Dalcò'' ([[Roberto Maccanti]] e [[Gérard Depardieu]]), fiōl dla ''Rosina'' ([[Maria Monti]]), na cuntadìna ch'la lavóra in dla sò tèra e ch'la 'l à abû da 'n óm ch'a n s sà briśa ch'i 'l sia. Al pàdar dal pìcul ''Alfredo'', ''Giovanni'' ([[Romolo Valli]]) al vōl tōr lò incòsa quànd sò pàdar al murirà, lasànd al briśi a 'l sò fradèl più grand ''Ottavio'' ([[Werner Bruhns]]). Al nunòṅ ''Berlinghieri'' al gh'à na surèla, ''Desolata'' ([[Francesca Bertini]]), ch'la fà la sōra e l'è gnuda a star da lò parchè la s è róta ad vìvar in cunvènt.
Da baghét ''Olmo'', cun al sò caràtar arvèrs e sèmpar prònt a dir dal parulàsi, al dvénta amìg 'd ''Alfredo'' anc se chi lò al fà part dla famìja di padròṅ. Qvést chè pò al gh'à anc un bèl rapòrt cun sò nunòṅ, ch'al gh inséggna a druàr al sćiòp, e minga tant cun sò pàdar ch'al pénsa sōl a i bèsi. Un dè al vèć ''Berlinghieri'' al decìd ad tōr-'s la vita, impicànd-as in na stala cun dal cadéni in mèś a 'l sò vachi, quànd vilî al s rénd cònt 'd n èsar più bòṅ a far quél ch'al fava na vòlta: al fà fadìga a giràr, a dar di órdan a i sò cuntadèṅ, a tgnir-'s in a mènt al ròbi e p'r avér al mâl dal lumàghi adòs. ''Giovanni'' al s in prufìta faghénd butàr śò lè par lè un testamènt a 'l nudàr ch'al gh lasa incòsa a lò e sōl un vitalìsi ad 5.000 franc a 'l méś a sò fradèl.
 
Quànd a vèṅ na timpèsta ch'la s pòrta via mità dal [[Furmintòun|furmintòṅ]], ''Giovanni'' al fà savér a i sò cuntadèṅ ch'a gh darà mità dal stipéndi. Òṅ 'd qui lè, dit „Al muntanàr“, par prutèsta, al s taja via n'urécia. In séguit i lavuradōr i tàcan a tgnir a drē a ''La Lega'', n'urganiśasiòṅ sindacàla ch'la difénd i sò dirìt, e i daṅ vita a 'n siòper ch'al mét in śnòć i camp méntar ninsòṅ al munś al [[Vaca|vachi]] e i padròṅ i èṅ custrét a 'ndàr a tōr al lat ain [[Pärma]]sità e pò a pagàr di crumìr e andàr anca lōr a lauràr la tèra. A stanta-tri an ''Leo Dalcò'' ([[Sterling Hayden]]), al nunòṅ 'd ''Olmo'', al gh la cava a védar un padròṅ lauràr ma 'l è 'l ùltim quèl ch'al pasa p'r i sò òć parchè al mōr mént'r al pònsa sóta 'n àrbul.
 
I pas'n i an e ''Olmo'' al tórna in dal pudēr dòp avér fat la [[Prémma guèra mundièl|Prima guèra mundiàla]] e al cgnós la mistra ''Anita Furlan'' ([[Stefania Sandrelli]]), na dóna ad [[Veróna]] ch'l'à pardû la sò famìja e ch'l'inséggna in na cà dal pòpul. I dū i dvéntan muróś. Al padròṅ ''Giovanni'' 'l à in cal méntar cumprâ di machinàri e numinâ cuma fatōr al fasìsta ''Attila Melanchini'' ([[Donald Sutherland]]). Par la fèsta ad [[San Martèṅ]] soquànt di sò cuntadèṅ sucialìsta i pèrdan la cà ma ''Oreste'' ([[Odoardo Dall'Aglio]]), ch'al gh'iva incóra 'n an ad cuntràt, al n gh la cava minga a mandàr śò anc cal ròsp lè e 'l al siga a vóś élta in dialét: «Gnanc al Papa, gnanc Geśù Crist i m purtaràṅ via da cla cà chè parchè mè 'l è quarànt'an ch'a stag chè dèntar, l'è óra ad finìr-la!». Cal dóni i tàc'n a cantàr "La Lega" mént'r i óm, par difénd'r-i da 'l [[Camìśi Négri]] a [[cavàl]], ch'i èṅ drē a rivàr par butàr-al fóra ad cà, i ciàpan di spròc in maṅ e i suldâ i èṅ custrét a mulàr 'l òs.
 
''Giovanni'' al s dà da far par mét'r insém di àtar padròṅ a la sò càuśa in na céśa e catàr sù di bèsi. Un mòrt sucialìsta a [[Rivaröl]] a n è minga stâ asè par lò, a gh'è da far quèl par giustàr-i. ''Pioppi'' ([[Pietro Longari Ponzoni]]) e di àtar i gh staṅ ma minga sò fiōl ch'al sarnìs 'd andàr via da 'd lè p'r andàr a [[Pärma]] insém a ''Olmo''. Lè prima i càt'n „Al muntanàr“, ch'al fà di spetàcui in piàsa par tiràr avànti, e pò i daṅ na maṅ a la lavandàra ''Neve'' ([[Stefania Casini]]) a purtàr sù i pagn. Dòp ch’''Alfredo'' al gh'à dâ di bèsi p'r un bicirèṅ, ''Olmo'' al la cunvìns a 'ndàr a lèt insém. Lē la i ciàma tut dū par far-ag na pugnéta ma pò la gh'à na criśi pilètica. ''Alfredo'' al taja la còrda e al và a catàr sò sio ''Ottavio'' e lè al cgnós na dóna bèla ma 'n pôc strana, a gh'è 'l caś parchè l'è n'artìsta pîna ad bèsi, l’''Ada Fiastri Paulhan'' ([[Dominique Sanda]]) ch'la gh dà 'n pasàǵ in màchina p'r andàr a cà. Méntar la cà dal pòpul la và a fōg e quàtar vèć i pèrdan la vita p'r òpra di fasìsta capitanâ p'r ''Attila'', chi lōr dū i faṅ 'l amōr in un fnil.
I pas'n i an e ''Olmo'' al tórna in dal pudēr dòp avér fat la [[Prémma guèra mundièl|Prima guèra mundiàla]] e al cgnós la mistra ''Anita Furlan'' ([[Stefania Sandrelli]]), na dóna ad [[Veróna]] ch'l'à pardû la sò famìja. Al padròṅ ''Giovanni'' 'l à in cal méntar cumprâ di machinàri e numinâ cuma fatōr ''Attila Melanchini'' ([[Donald Sutherland]]). Par la fèsta ad [[San Martèṅ]] soquànt di sò cuntadèṅ sucialìsta i pèrdan la cà ma ''Oreste'' ([[Odoardo Dall'Aglio]]), ch'al gh'iva incóra 'n an ad cuntràt, al n gh la cava minga a mandàr śò anc cal ròsp lè e 'l al siga a vóś élta in dialét: «Gnanc al Papa, gnanc Geśù Crist i m purtaràṅ via da cla cà chè parchè mè 'l è quarànt'an ch'a stag chè dèntar, l'è óra ad finìr-la!». Cal dóni i tàc'n a cantàr "La Lega" mént'r i óm, par difénd'r-i da 'l [[Camìśi Négri]] a [[cavàl]], ch'i èṅ drē a rivàr par butàr-al fóra ad cà, i ciàpan di spròc in maṅ e i suldâ i èṅ custrét a mulàr 'l òs.
 
== Culegamènt estéran ==
* {{it}} [http://www.imdb.it/title/tt0074084/ La schéda dal film in s'l IMDB]
* {{it}} [http://www.filmtv.it/film/9668/novecento-atto-i/ La schéda dal film (prim at prim) in sal ''FilmTV'']
* {{it}} [http://www.filmtv.it/film/9716/novecento-atto-ii/ La schéda dal film (secónd at secónd) in sal ''FilmTV'']
 
|sel=1
22 606

contributi