Via Emélia: differenze tra le versioni

nessun oggetto della modifica
m (Bot: Aggiungo: sh:Via Aemilia; modifiche estetiche)
Nessun oggetto della modifica
La strêda l’é stêda fâta tr’ al 189 a.C. e al 187 a.C.<br />
In còl peréiod la colônia ed ''Placentia'' (Piasèinsa) l’êra circundêda dai [[Galli Boi]] che, sibèin ch’ j-êren stê scunfét, an îven mìa vrû firmê la pêṣ cun [[Råmma|Ròma]]. Al perécol ed rivôlti l’êra dòunca vèira.
 
Ròma alōra là decîs ed fêr ‘na strêda militêra fîn a ''Placentia'' per fêr spustêr in prèsia l'esêrcit cun la mîra ed dumêr pusèbili rivôlti di Boi. Soquânt ân dôp la via Emélia l’é stêda slunghêda da Piasèinsa a Milân.<br />
 
[[File:Via aemilia reggio emilia.jpg|thumb|right|200px|La strêda rumâna sót al livèl dal dé d’incô. Schêv a Rèz]]
Al pió grândi sitê traversêdi, ed nâsita rumâna o arfâti da i rumâni, în: [[Zisèna|Cesena]] (''Caesena''), [[Frampùla|Forlimpopoli]] (''Forum Popili''), [[Furlé|Forlì]] (''Forum Livii''), [[Fënza|Faèinsa]] (''Faventia''), [[Iommla|Imola]] (''Forum Cornelii''), (''Claterna'', sparîda ind al VI sec.d.c. dôp ed la guèra Greco-gôtica), [[Bulåggna|Bològna]] (''Bononia''), [[Mòdna]] (''Mutina''), [[Rèz]] (''Regium Lepidi''), [[Sânt'Ilâri]] d'Èinsa (''Tannetum''), [[Pèrma]], [[FidèinsaFidénsa|Fidëinsa]] (''Fidentia''), e [[Piasëinsa|Piasèinsa]] (''Placentia''). La via Emélia rumâna la pasêva ânca per l'impurtânt sitê ed ''Laus Pompeia'', incô Lodi Vèc[[Lodvëcc]], circa sînch chilômeter a sîra rispèt a la sitê dal dé d’incô [[LodiLôd]] (al percōrs l’é stê modifichê int al XII sècol prôpria per tuchêr la nōva sitê ed Lodi, dôp che Laus Pompeia l’é stêda butêda zò).
 
La via Emélia la coleghêva dō impurtânti strêdi rumâni: la [[via Flaménia]], strêda consolêra ch’ la partîva da Ròma[[Råmma|Ruma]] e la finîva prôpria a [[Rèmin]], colônia fundêda int al 268 a.C.; e la [[via Postómia]], che da Piasèinsa la rivêva a l’Aquilèia, ultèm cèinter imputânt dal [[Vènet]] préma di cunfîn ‘d la pruvîncia itâlica, osèja la penisòla italiâna, tgnûda sóta al cmând dirèt ed Ròma[[Råmma|Ruma]].
 
[[File:Via emilia maggio 2005 reggio emilia.jpg|thumb|right|200px|La via Emélia a Rèz incô]]
Ind i pès fôra al sitê la via l’êra ed sôlit salghêda cun ‘d la gêra, mèinter al d’ed dèinter dal sitê l’êra despès salghêda cun di grând lastròun ed prêda. Per traversêr i fióm e i turèint a gnîven fât di pûnt dal vôlti grandiōṣ, cme còl insèma al turèint [[Gaiana]] atâch a [[Castèl San Pîr|Castèl Sân Pêder]], purtrôp butê zò ind al tèimp ed l’ûltma guèra.
 
La via Emélia l’é incòra al dé d’incô la strêda principêla ed l' [[Emélia-Rumâgna]]. In môd paralêl al só percōrs în stêdi fâti l' [[Avtostrêda dal Sōl]] e al [[ferovéi]] [[Milàn|Milân]]-[[Bulåggna|Bològna]] e la Diretrîṣ adriâtica ch’ la partès da Bològna, per pó andêr in [[Rumâgna]] e traversêrla fîn a Rèmin.
In môd paralêl al só percōrs în stêdi fâti l' [[Avtostrêda dal Sōl]] e al [[ferovéi]] Milân - Bològna e la Diretrîṣ adriâtica ch’ la partès da Bològna, per pó andêr in [[Rumâgna]] e traversêrla fîn a Rèmin.
 
== Materiêl pr'andêregh in fònda ==
4 938

contributi